Zwroty to nasza propozycja, a nie lista Komisji. O przebiegu części ustnej piszemy w artykule Część ustna egzaminu B1.
Dlaczego warto mieć gotowe zwroty
Standard B1 opisuje osobę, która potrafi kontrolować przebieg rozmowy, „prosząc, gdy zachodzi potrzeba, o powtórzenie, wyjaśnienie, przeliterowanie”, i upewnić się, czy dobrze ją rozumieją. Katalog A tych samych standardów wymienia m.in. rozpoczynanie, podtrzymywanie i kończenie rozmowy. Kilka gotowych zwrotów pomaga zrobić to bez stresu.
Uwaga na formy rodzajowe. Wiele popularnych zwrotów zmienia się zależnie od rodzaju: „nie zrozumiałem / nie zrozumiałam”, „chciałbym / chciałabym”, „jestem gotowy / gotowa”. Poniżej dajemy wersje, które brzmią tak samo dla każdej osoby.
Na początek
Według instrukcji do przykładowego testu z 2019 r. egzamin ustny zaczyna się od krótkiej rozmowy z komisją. Przydadzą się proste zdania o sobie.
| Zwrot | Kiedy |
|---|---|
| Dzień dobry. | na powitanie |
| Nazywam się… | przedstawienie się |
| Pochodzę z… · Mieszkam w Polsce od… lat. | skąd jesteś |
| Uczę się polskiego od… | jak długo się uczysz |
| Pracuję w… · Pracuję jako… | praca |
| Trochę się stresuję, ale to normalne. | jeśli chcesz to powiedzieć |
Gdy nie rozumiesz pytania
| Zwrot | Kiedy |
|---|---|
| Przepraszam, czy mogę prosić o powtórzenie pytania? | nie dosłyszysz |
| Czy może pan / pani mówić trochę wolniej? | mówią za szybko |
| Przepraszam, nie rozumiem pytania. | nie rozumiesz całości |
| Co znaczy słowo…? | nie znasz jednego słowa |
| Czy chodzi o to, że…? | chcesz się upewnić |
| Czy dobrze rozumiem, że…? | chcesz się upewnić |
„Nie rozumiem” w czasie teraźniejszym nie ma formy rodzajowej. „Nie zrozumiałem / nie zrozumiałam” ma, więc łatwo się pomylić.
Gdy potrzebujesz chwili
| Zwrot | Kiedy |
|---|---|
| Muszę się chwilę zastanowić. | na początku odpowiedzi |
| Niech pomyślę… | krótka pauza |
| To dobre pytanie. | zanim odpowiesz |
| Jak to powiedzieć… | szukasz słowa |
| Wracając do tematu… | wracasz po dygresji |
Krótka pauza z takim zwrotem brzmi naturalnie. Długa cisza bez słowa jest gorsza dla płynności.
Gdy brakuje słowa
| Zwrot | Kiedy |
|---|---|
| Nie pamiętam, jak to się nazywa, ale… | zapomnisz nazwy |
| To jest rzecz, której używa się do… | przedmiot |
| To jest miejsce, gdzie… | miejsce |
| To jest osoba, która… | osoba |
| Coś w rodzaju… | coś podobnego |
Gdy chcesz się poprawić
| Zwrot | Kiedy |
|---|---|
| Przepraszam, chodzi mi o… | chcesz zmienić to, co mówisz |
| To znaczy… | doprecyzowanie |
| Inaczej mówiąc… | prościej |
| Przepraszam, poprawię się: … | zauważysz błąd |
| Nie, przepraszam, miało być… | pomylone słowo |
Poprawić się to nic złego. Standard B1 mówi o upewnianiu się, czy używa się odpowiednich słów i form.
Opinia i argumenty
| Zwrot | Kiedy |
|---|---|
| Moim zdaniem… · Uważam, że… | Twoje zdanie |
| Wydaje mi się, że… | ostrożna opinia |
| Zgadzam się, bo… · Nie zgadzam się, bo… | reakcja na pytanie komisji |
| Z jednej strony…, z drugiej strony… | dwie strony |
| Na przykład… | przykład |
| Dlatego… · Z tego powodu… | wniosek |
Na koniec
| Zwrot | Kiedy |
|---|---|
| Chcę jeszcze dodać, że… | coś ważnego na koniec |
| To wszystko, co chcę powiedzieć na ten temat. | kończysz monolog |
| Dziękuję. Do widzenia. | koniec części ustnej |
„Chcę dodać” nie ma formy rodzajowej, w przeciwieństwie do „chciałbym / chciałabym dodać”.
Jak się tego nauczyć
- Wybierz 2–3 zwroty z każdej tabeli. Więcej trudno zapamiętać.
- Używaj ich w każdym ćwiczeniu: przy opisie ilustracji, monologu i scence.
- Nagraj się i sprawdź, czy zwroty brzmią naturalnie, a nie jak czytane z kartki.
- Wydrukuj tę stronę i trzymaj ją obok siebie, kiedy ćwiczysz. Na egzaminie korzystasz już tylko z pamięci.
Zadania części ustnej omawiamy w artykułach Opis ilustracji, Monolog i Rozmowa z egzaminatorem. Częste błędy zebraliśmy w artykule Typowe błędy w mówieniu na B1.
FAQ
Czy prośba o powtórzenie obniża ocenę?
Kryteriów do konkretnego zestawu nie publikuje się. Standard B1 wymienia prośbę o powtórzenie i wyjaśnienie jako jedną z umiejętności na tym poziomie, więc to normalna część rozmowy.
Ile zwrotów trzeba znać?
Wystarczy po 2–3 z każdej sytuacji, ale używanych pewnie. Lepiej kilka zwrotów, które przychodzą od razu, niż długa lista, którą trudno sobie przypomnieć w stresie.
Czy mogę mieć ściągę na egzaminie?
Nie licz na to. Zasady w sali podaje komisja. Ćwicz zwroty tak długo, aż będziesz ich używać bez kartki.