Zadanie 1 w części ustnej B1: jak opisać ilustrację

Na czym polega zadanie

Na początku części ustnej losujesz zestaw zadań (§ 17 ust. 4 rozporządzenia). Pierwsze zadanie w zestawie to opis ilustracji, choć według instrukcji do przykładowych testów zadania można wykonać w dowolnej kolejności. W przykładowych testach Komisji z 2017 i 2019 r. polecenie każe opisać fotografię i sytuację, którą ona przedstawia.

Z tego polecenia wynikają dwie rzeczy:

• trzeba opisać, co widać na zdjęciu: miejsce, ludzi, przedmioty;
• trzeba opisać sytuację: co się dzieje, co ludzie robią, co mogą czuć i dlaczego.

Lista przedmiotów to tylko połowa zadania. W przykładowych testach za wykonanie tego zadania można dostać 7 punktów. Poprawność językowa jest oceniana osobno, dla całej części ustnej.

Opis jest też w standardach B1: wśród wypowiedzi monologowych załącznik nr 1 do rozporządzenia wymienia m.in. „opis” i „charakterystykę”. Prawdziwych zestawów z egzaminu się nie publikuje, a przykładowe są na stronie Komisji: przykładowe testy i zbiory zadań.

Plan odpowiedzi w pięciu krokach

To nasza metoda, a nie wymaganie Komisji. Pomaga nie zgubić się i nie zamilknąć po dwóch zdaniach.

1. Jedno zdanie ogólne. Gdzie to jest i co to za sytuacja. „Na zdjęciu widać targ na świeżym powietrzu.”
2. Ludzie i czynności. Kto jest na zdjęciu i co robi. Używaj czasu teraźniejszego: siedzi, rozmawia, płaci, czeka.
3. Szczegóły i miejsce na zdjęciu. Co jest na pierwszym planie, w tle, po lewej i po prawej stronie.
4. Sytuacja i przypuszczenia. Co się prawdopodobnie dzieje, jak czują się ludzie, co będzie dalej. Tu pokazujesz poziom B1: nie tylko nazywasz rzeczy, ale też je interpretujesz.
5. Krótko o sobie. Jedno lub dwa zdania, które łączą zdjęcie z Twoim życiem. „Ja też w soboty robię zakupy na targu, bo warzywa są tam świeższe.”

Zwroty, które warto znać

Ostatni zwrot jest ważny. Lepiej powiedzieć „rzecz do krojenia chleba” niż przerwać wypowiedź. Standard B1 opisuje też osobę, która potrafi upewnić się, czy używa odpowiednich słów i form.

Gramatyka, która przydaje się najczęściej

• „Widać” + biernik. Widać kobietę, mężczyznę, dziecko, samochód, drzewa. Nie: „widać kobieta”. Po „nie widać” dopełniacz: „nie widać samochodu”.
• „Na zdjęciu jest / są” + mianownik. Na zdjęciu jest kobieta. Na zdjęciu są dzieci.
• Miejscownik po „na” i „w”, gdy mówisz, gdzie coś jest. Na stole, w parku, na ulicy, w kawiarni.
• „W tle”, a nie „na tle”. „W tle są góry” znaczy, że góry są z tyłu zdjęcia. „Na tle gór” znaczy „z górami za plecami”, np. „Para robi zdjęcie na tle gór”.
• Czasowniki niedokonane w czasie teraźniejszym. Opisujesz to, co trwa: czyta, gotuje, rozmawia, czeka.

Przykład: nasze zdjęcie, nasza odpowiedź

To nasz przykład, nie zadanie z egzaminu. Zamiast zdjęcia opisujemy je słowami.

Zdjęcie: targ pod gołym niebem. Po lewej starsza kobieta sprzedaje warzywa. Na pierwszym planie młody mężczyzna z małym dzieckiem płaci kartą. W tle są inne stoiska, kilka osób z torbami i pochmurne niebo.

Krótsza odpowiedź:

Na zdjęciu jest targ. Jest kobieta i mężczyzna. Są warzywa. Mężczyzna płaci. Jest dziecko. Niebo jest szare.

Wszystko się zgadza, ale to lista. Nie ma sytuacji, przypuszczeń ani połączeń między zdaniami.

Pełniejsza odpowiedź:

Na zdjęciu widać targ pod gołym niebem, chyba w sobotę rano. Po lewej stronie starsza kobieta sprzedaje warzywa: pomidory, ogórki i paprykę. Na pierwszym planie stoi młody mężczyzna z małym dzieckiem. Mężczyzna płaci kartą, a dziecko trzyma torbę z zakupami. Wydaje mi się, że to ojciec z synem albo z córką. W tle są inne stoiska i kilka osób z torbami. Niebo jest pochmurne, więc możliwe, że za chwilę zacznie padać. Wszyscy wyglądają na spokojnych, nikt się nie śpieszy. Ja też lubię robić zakupy na targu, bo warzywa są tam świeższe niż w supermarkecie, a sprzedawcy często radzą, co wybrać.

Tu jest wszystko z planu: zdanie ogólne, ludzie i czynności, miejsce na zdjęciu, przypuszczenia i krótkie odniesienie do siebie. Zdania są połączone słowami „a”, „więc”, „bo”.

Typowe pułapki dla osób mówiących po ukraińsku i rosyjsku

To nasze obserwacje, nie lista Komisji.

• Fałszywi przyjaciele. Polski „dywan” to po ukraińsku i rosyjsku „килим / ковёр”, a „диван” po polsku to „kanapa”. Polski „sklep” to „магазин”, a nie „склеп”. Polska „uroda” to „краса / красота”, a nie „урод”.
• „Jest widać”. Mówi się „widać” albo „na zdjęciu jest”, bez łączenia obu form.
• Rodzaj osoby na zdjęciu. Jeśli nie wiesz, czy to kobieta, czy mężczyzna, powiedz „ta osoba” albo „ktoś”. To naturalne po polsku i nie musisz zgadywać.
• Przypadek po „widać”. Po „widać” biernik („widać dziewczynkę”, a nie „widać dziewczynka”), a po „nie widać” dopełniacz („nie widać dziewczynki”).
• Za dużo „i”. Łącz zdania różnymi słowami: „a”, „ale”, „więc”, „bo”, „dlatego”. To od razu brzmi bardziej jak B1.

Jak ćwiczyć

1. Weź dowolne zdjęcie z telefonu: ulica, sklep, spotkanie rodzinne, przystanek.
2. Opisz je według pięciu kroków i nagraj odpowiedź.
3. Odsłuchaj i sprawdź: czy jest sytuacja i przypuszczenia, a nie tylko lista? Czy łączysz zdania?
4. Wybieraj zdjęcia z tematów egzaminu: dom, praca, zakupy, zdrowie, podróże, usługi, czas wolny, święta.
5. Na koniec rozwiąż przykładowe zestawy Komisji, żeby zobaczyć prawdziwy format.

Daty sesji są na stronie Terminy egzaminów, a wszystkie informacje o poziomie B1 na stronie Egzamin B1.

FAQ

Czy trzeba opisać każdy szczegół zdjęcia?

Nie. Ważniejsze jest, żeby opisać sytuację i powiedzieć coś więcej niż listę przedmiotów. Polecenie w przykładowych testach mówi o fotografii i o sytuacji, którą ona przedstawia.

Czy mogę mówić o czymś, czego nie widać na zdjęciu?

Tak, jeśli to przypuszczenie związane ze zdjęciem: kim mogą być te osoby, co się stało wcześniej, co będzie dalej. Zaczynaj od „wydaje mi się” albo „prawdopodobnie”.

Co zrobić, gdy nie znam nazwy jakiejś rzeczy?

Opisz ją innymi słowami, np. „rzecz, której używa się do…”. To lepsze niż długa przerwa w wypowiedzi.

Ile czasu mam na opis?

Czas na cały zestaw zadań Komisja podaje na zestawie, a cała część ustna B1 trwa najwyżej 15 minut (§ 17 ust. 2 i 5 rozporządzenia). Osobnego czasu na samo zadanie 1 przepisy nie podają. W przykładowych testach na przygotowanie całego zestawu jest około 5 minut.