Część pisemna egzaminu B1: słuchanie, czytanie, gramatyka i pisanie

Cztery moduły i 190 minut

Część pisemna B1 trwa najwyżej 190 minut i ma cztery moduły: rozumienie ze słuchu, rozumienie tekstów pisanych, poprawność gramatyczną i pisanie (§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia). Czas każdego modułu Komisja podaje na arkuszu (§ 14 ust. 2).

Po każdym module komisja zbiera prace i jest co najmniej 10 minut przerwy (§ 16 ust. 1 pkt 3). Do sali nie wolno wnosić materiałów pomocniczych ani telefonu, więc słownika też nie (§ 12 ust. 2).

Liczbę punktów podajemy z testu przykładowego. Rozporządzenie punktów nie określa, a na prawdziwym egzaminie liczby mogą być inne.

Próg: 50% z każdego modułu

Egzamin B1 dla dorosłych jest zdany, jeśli masz co najmniej 50% punktów z każdego modułu części pisemnej i co najmniej 50% z części ustnej (§ 23 rozporządzenia). W teście przykładowym każdy moduł ma 30 punktów, więc trzeba zdobyć co najmniej 15 z każdego.

Dobry wynik z jednego modułu nie wyrównuje słabego wyniku z innego. 28 punktów ze słuchania i 13 z gramatyki to za mało. Dlatego ćwicz wszystkie cztery moduły, nie tylko ten, który idzie najlepiej. Jak wygląda wynik i jak złożyć wniosek o ponowne sprawdzenie, opisujemy na stronie Wyniki egzaminu.

Rozumienie ze słuchu

W teście przykładowym jest 5 zadań. Pierwsze nagranie słychać raz, pozostałe dwa razy. Rodzaje zadań:

• krótkie pojedyncze wypowiedzi: trzeba wybrać, gdzie można je usłyszeć albo co znaczą;
• krótkie dialogi i wybór właściwej odpowiedzi;
• dłuższa rozmowa i zdania do oceny: zgodne z nagraniem albo nie;
• kilka osób mówi na jeden temat: trzeba dopasować zdania do osób;
• dłuższy tekst i dopasowanie informacji z dwóch kolumn.

Według standardów B1 nagrania to m.in. rozmowy telefoniczne, proste dyskusje, relacje i opinie oraz krótkie fragmenty programów radiowych i telewizyjnych. Mówione są w normalnym tempie i mogą być autentyczne (załącznik nr 1, część II, B1, pkt 1).

Jak ćwiczyć. Przed nagraniem przeczytaj polecenie i pytania, żeby wiedzieć, czego słuchać. Przy nagraniach odtwarzanych dwa razy za pierwszym razem zaznacz odpowiedzi, a za drugim je sprawdź. Słuchaj polskiego radia i podcastów o codziennych sprawach, po kilka minut dziennie.

Rozumienie tekstów pisanych

W teście przykładowym jest 5 zadań na 40 minut:

• krótkie fragmenty tekstów, np. notki prasowe, i wybór właściwej odpowiedzi;
• dłuższy tekst i zdania do oceny: tak albo nie;
• tekst z usuniętymi fragmentami, które trzeba wstawić na właściwe miejsca;
• dopasowanie tytułów do krótkich tekstów;
• tekst z lukami i wybór najlepszego słowa z kilku.

Standardy B1 wymieniają m.in. napisy i ogłoszenia, menu, rozkłady jazdy, proste formularze, listy i e-maile, artykuły i wywiady oraz fragmenty opowiadań i powieści (załącznik nr 1, część II, B1, pkt 3).

Jak ćwiczyć. Najpierw przeczytaj pytania, potem tekst. W zadaniach z lukami czytaj całe zdanie przed luką i po niej. Pilnuj czasu: 40 minut na 5 zadań to średnio 8 minut na zadanie.

Poprawność gramatyczna

W teście przykładowym jest 8 krótkich zadań, zwykle w formie spójnych tekstów albo dialogów:

• wybór poprawnej formy słowa, np. przypadku po przyimku albo formy czasownika;
• wstawienie spójników i przyimków z ramki, gdzie jedno słowo jest zbędne;
• stopniowanie przymiotników i przysłówków;
• wpisanie form czasownika w czasie teraźniejszym i przyszłym;
• zadanie pytania o podkreśloną część zdania;
• przekształcenie zdania z użyciem podanego słowa;
• formy trybu rozkazującego i przypuszczającego.

Zakres gramatyki określa lista zagadnień gramatycznych dla B1 w załączniku nr 1 do rozporządzenia: odmiana (deklinacja i koniugacja), stopniowanie przymiotników i przysłówków, funkcje przypadków, zdania pojedyncze i złożone oraz podstawy stylistyki (część II, B1, pkt 2.2).

Jak ćwiczyć. Rób krótkie ćwiczenia codziennie zamiast długich raz w tygodniu. Zapisuj własne błędy w zeszycie i wracaj do nich. Zwróć uwagę na formy, których nie ma w ukraińskim ani rosyjskim w tej samej postaci, np. męskoosobowe: „ci studenci”, „czterech panów”. Są na liście zagadnień B1.

Pisanie

W teście przykładowym moduł trwa 75 minut i są w nim trzy zestawy, a każdy ma dwa zadania: krótki tekst (w teście 25 albo 40 słów) i dłuższy (160 albo 175 słów). Wybierasz jeden zestaw i piszesz oba teksty z tego samego zestawu. Liczba słów jest podana przy każdym zadaniu.

W teście przykładowym krótkie teksty to np. SMS z pytaniem o ogłoszenie, opinia w internecie o hotelu albo życzenia świąteczne. Dłuższe to sprawozdanie z wydarzenia, esej na podany temat albo opowiadanie z tytułem.

Standardy B1 wymieniają 16 form wypowiedzi: życzenia, pozdrowienia, zaproszenie, zawiadomienie, ogłoszenie, list prywatny formalny i nieformalny, opis osoby, przedmiotu, miejsca i sytuacji, charakterystykę osoby, opowiadanie, sprawozdanie, recenzję (opinię np. o filmie) i esej szkolny (załącznik nr 1, część II, B1, pkt 4.2).

W teście przykładowym za pisanie można dostać 30 punktów, po 10 za każde z trzech kryteriów. Nazwy kryteriów są z testu, objaśnienia nasze:

• wykonanie zadania: czy tekst odpowiada na wszystkie punkty polecenia i ma właściwą formę;
• środki językowe: czy słownictwo i struktury pasują do tematu i są dość bogate;
• poprawność językową: gramatyka, ortografia i interpunkcja.

Nasz przykład krótkiego tekstu. Zadanie wymyśliliśmy sami, w formie zawiadomienia ze standardów B1: napisz SMS do osoby z grupy na kursie polskiego, że jutro nie przyjdziesz na zajęcia. Podaj powód i poproś o informację, co było zadane (ok. 25 słów).

Cześć, jutro nie będzie mnie na zajęciach, bo mam wizytę u lekarza. Napiszesz mi potem, co było zadane? Dzięki i do zobaczenia w piątek! Ola

To 25 słów. Są wszystkie punkty polecenia: nieobecność, powód i prośba. Jest powitanie i podpis, a styl pasuje do SMS-a do osoby z kursu.

Jak ćwiczyć. Przed pisaniem zrób plan: wypisz punkty polecenia i odhaczaj je w tekście. Zostaw 10 minut na sprawdzenie końcówek, ogonków i przecinków. Ćwicz każdą formę z listy, zwłaszcza sprawozdanie, opowiadanie i esej, bo to typowe dłuższe teksty.

Od 2027 r. według projektu

Od 1 stycznia 2027 r. ma obowiązywać nowe rozporządzenie. Na razie jest tylko jego projekt (druk nr 2361). Według projektu część pisemna B1 dla osób od 16 lat:

• nadal trwa najwyżej 190 minut;
• ma trzy moduły zamiast czterech: rozumienie ze słuchu, rozumienie tekstów pisanych z rozpoznawaniem struktur językowych i tworzenie wypowiedzi pisemnej (§ 17 ust. 1 pkt 1 lit. c projektu);
• próg zostaje: co najmniej 50% z każdego modułu i z części ustnej (§ 29 ust. 2 projektu).

Gramatyka nie znika, tylko będzie sprawdzana w zadaniach do tekstów. Treść rozporządzenia może się jeszcze zmienić. Więcej: Zmiany od 2027 r.

FAQ

Ile punktów trzeba zdobyć, żeby zdać część pisemną B1?

Co najmniej 50% z każdego modułu. W teście przykładowym każdy moduł ma 30 punktów, więc to 15 punktów z każdego. Rozporządzenie określa próg w procentach, a nie w punktach.

Czy można korzystać ze słownika?

Nie. Do sali nie wolno wnosić materiałów pomocniczych ani urządzeń, które przekazują, odbierają albo zapisują informacje (§ 12 ust. 2 rozporządzenia).

Co jeśli napiszę mniej albo więcej słów, niż podano?

Liczba słów jest podana przy każdym zadaniu, więc trzymaj się jej. W zbyt krótkim tekście łatwo pominąć któryś punkt polecenia, a liczy się to do oceny za wykonanie zadania. Dokładnych zasad liczenia słów w materiałach Komisji nie znaleźliśmy.

Czy zadania na egzaminie są takie same jak w teście przykładowym?

Nie. Test przykładowy pokazuje rodzaje zadań i układ modułów. Na egzaminie są inne teksty i nagrania, a liczba zadań może się różnić.

Gdzie znajdę daty egzaminów?

Na stronie Terminy egzaminów. Część ustną omawiamy w artykule Część ustna egzaminu B1.