W skrócie
- Kto
- cudzoziemcy oraz obywatele polscy, którzy na stałe mieszkają za granicą
- Na jakiej podstawie
- doktorat, studia albo szkoła z polskim językiem wykładowym
- Poziom
- od B1 do C2, zależnie od wykształcenia
- Gdzie złożyć wniosek
- do Komisji za pośrednictwem NAWA
- Opłata
- równowartość 20 € w złotych; od 1 stycznia 2027 r. 100 zł
- Co dostajesz
- certyfikat państwowy, taki jak po egzaminie
Kto może dostać certyfikat bez egzaminu
Ustawa wymienia zamknięty katalog sytuacji (art. 11a ust. 4). Certyfikat dostaje osoba, która:
- uzyskała stopień doktora na podstawie rozprawy napisanej i obronionej po polsku w Polsce;
- ukończyła w polskiej uczelni studia prowadzone po polsku;
- ukończyła w Polsce szkołę ponadpodstawową, np. liceum albo technikum, i ma świadectwo dojrzałości;
- ukończyła szkołę polską za granicą, np. przy ambasadzie albo konsulacie, na poziomie liceum;
- ukończyła za granicą szkołę innego państwa, która uczy polskiego i innych przedmiotów po polsku, i ma wykształcenie średnie;
- ukończyła Szkołę Europejską z dyplomem EB, w którym jest egzamin z polskiego jako języka ojczystego;
- uczyła się polskiego albo innych przedmiotów po polsku co najmniej 11 lat w organizacji polonijnej albo innym podmiocie za granicą.
Studia po angielsku w Polsce albo kurs polskiego w szkole językowej nie dają certyfikatu bez egzaminu. Wtedy zostaje egzamin państwowy.
Jaki poziom dostaniesz
| Ukończone wykształcenie | Poziom |
|---|---|
| Doktorat po polsku | C2 |
| Studia drugiego stopnia albo jednolite magisterskie po polsku | C1 |
| Studia pierwszego stopnia po polsku (licencjat, inżynier) | B2 |
| Szkoła ponadpodstawowa w Polsce ze świadectwem dojrzałości | B2 |
| Szkoła polska za granicą na poziomie liceum | B2 |
| Szkoła innego państwa z nauczaniem po polsku, zakończona świadectwem odpowiadającym maturze z wynikiem egzaminu z polskiego | B2 |
| Szkoła Europejska z dyplomem EB | B2 |
| Szkoła innego państwa z nauczaniem po polsku i wykształcenie średnie (bez takiego świadectwa) | B1 |
| Co najmniej 11 lat nauki po polsku w organizacji polonijnej za granicą | B1 |
Te poziomy obowiązują od 9 czerwca 2026 r. Wcześniej doktorat dawał C1, studia drugiego stopnia z filologii polskiej C1, pozostałe studia B2, a wymienione szkoły B1 (Dz.U. 2025 poz. 622). Przy wnioskach złożonych przed 1 lipca 2025 r. część studiów dawała B1. Nowe poziomy wprowadziła Dz.U. 2026 poz. 676 (art. 1 pkt 2 lit. d).
Jak złożyć wniosek
- Wniosek składasz do Komisji za pośrednictwem NAWA, czyli Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej (art. 11aa ust. 1). Szczegóły na stronie Komisji: wydawanie certyfikatu bez egzaminu.
- We wniosku podajesz imię i nazwisko, datę urodzenia, płeć, adres do korespondencji i e-mail, jeśli go masz.
- Dołączasz kopię dokumentu: dyplomu doktorskiego, dyplomu ukończenia studiów z suplementem albo świadectwa. Przy nauce w organizacji polonijnej dochodzi zaświadczenie konsula. Konsul wydaje je bez opłat konsularnych.
- Płacisz za wydanie certyfikatu równowartość 20 € w złotych (art. 11g ust. 6).
Od 1 stycznia 2027 r. wniosek składa się elektronicznie przez system NAWA albo e-Doręczenia, albo papierowo. Komisja rozpatruje go w 60 dni. Po pozytywnej decyzji płacisz 100 zł w ciągu 7 dni, a NAWA przesyła certyfikat w ciągu 14 dni od wpłaty.
Do czego się przyda
To certyfikat znajomości języka polskiego taki jak po egzaminie, więc liczy się wszędzie tam, gdzie certyfikat państwowy: przy obywatelstwie i karcie rezydenta (B1), w szkole policealnej (B1), na studiach (B2) i przy bezpłatnych studiach po polsku (C1). Pełna lista: jaki poziom do czego.
Czy certyfikat można kupić
Nie. Certyfikat wydaje tylko Państwowa Komisja (art. 11a ust. 2): po zdanym egzaminie albo na wniosek opisany wyżej. Ogłoszenia w rodzaju „certyfikat B1 bez egzaminu, szybko” nie mają z tą procedurą nic wspólnego.
Dokument kupiony z takiego źródła jest podrobiony. Podrabianie dokumentu i używanie go jako prawdziwego to przestępstwo (art. 270 § 1 Kodeksu karnego).
Jeśli nie masz wykształcenia po polsku, droga jest jedna: egzamin w ośrodku. Najbliższe sesje: terminy.
Częste pytania
Czy po studiach w Polsce po angielsku dostanę certyfikat?
Nie. Ustawa mówi o studiach prowadzonych po polsku.
Czy matura w polskim liceum wystarczy?
Tak. Szkoła ponadpodstawowa w Polsce ze świadectwem dojrzałości daje certyfikat B2 (od 9 czerwca 2026 r.).
Ile czeka się na certyfikat?
Od 2027 r. Komisja ma 60 dni na rozpatrzenie wniosku, a NAWA wysyła certyfikat w ciągu 14 dni od wpłaty. Dla wniosków z 2026 r. ustawa takiego terminu nie podaje.
Czy taki certyfikat różni się od certyfikatu z egzaminu?
Ma taką samą moc, inna jest podstawa wydania (art. 11a ust. 4). Nie ma tylko suplementu z wynikami, bo egzaminu nie było (art. 11h ust. 3).
Źródła
- Ustawa o języku polskim, Dz.U. 2026 poz. 81 (art. 11a ust. 2, 4 i 7, art. 11aa, art. 11g ust. 6)
- Ustawa o zmianie ustawy o języku polskim, Dz.U. 2026 poz. 676 (nowe poziomy w art. 11a ust. 7 od 9 czerwca 2026 r.; wniosek i opłata od 1 stycznia 2027 r.)
- Kodeks karny, Dz.U. 2026 poz. 1342 (art. 270)
- Komisja: wydawanie certyfikatu bez egzaminu (szczegóły na stronie Komisji)