Polski do Karty Polaka

W skrócie

Wymagana znajomość

przynajmniej podstawowa; ustawa nie podaje poziomu A1–C2

Certyfikat

nie jest wymagany

Jak się ją sprawdza

dokumentem z ustawy albo w rozmowie z konsulem

Opłaty

brak, także konsularnych

Ważność karty

10 lat; dla osób od 65 lat bezterminowo

Podstawa

ustawa o Karcie Polaka, art. 2 i 13

Warunki przyznania karty

Kartę Polaka może dostać osoba, która deklaruje przynależność do Narodu Polskiego i spełnia łącznie warunki z art. 2 ust. 1:

1. wykaże związek z polskością: przynajmniej podstawową znajomość polskiego, który uważa za język ojczysty, oraz znajomość i kultywowanie polskich tradycji;
2. złoży pisemną deklarację przynależności do Narodu Polskiego w obecności konsula albo, w sprawach z art. 12 ust. 4, wojewody;
3. wykaże polską narodowość swoją, jednego z rodziców lub dziadków albo dwojga pradziadków, albo przedstawi zaświadczenie organizacji polskiej lub polonijnej, że co najmniej przez ostatnie trzy lata aktywnie działa na rzecz języka i kultury polskiej albo polskiej mniejszości;
4. oświadczy, że ani ona, ani jej wstępni nie zostali repatriowani z Polski na podstawie umów z lat 1944–1957.

Osoba z decyzją o polskim pochodzeniu według ustawy o repatriacji też może dostać kartę. Musi wykazać znajomość polskiego co najmniej w stopniu podstawowym (art. 2 ust. 3).

Jak sprawdza się język

Znajomość polskiego można wykazać dokumentem (art. 13 ust. 7):

• certyfikatem z egzaminu państwowego z polskiego albo innym urzędowym poświadczeniem z art. 11a ustawy o języku polskim;
• świadectwem ukończenia szkoły albo studiów w Polsce;
• świadectwem szkoły za granicą z polskim językiem wykładowym.

Bez takiego dokumentu znajomość polskiego ocenia konsul podczas rozmowy (art. 13 ust. 8). W niektórych sprawach zamiast konsula decyduje wojewoda w Polsce (art. 12 ust. 4). Ustawa nie opisuje, jak przebiega rozmowa.

Dzieci

Dziecko dostaje Kartę Polaka na wniosek rodziców, gdy oboje mają kartę albo gdy ma ją jeden z rodziców, a drugi wyrazi zgodę (art. 16). Od 16 lat potrzebna jest też zgoda samego dziecka. Karta dziecka jest ważna 10 lat, ale nie dłużej niż rok po osiągnięciu pełnoletności (art. 17 ust. 3).

Karta Polaka a inne cele

• Posiadacze Karty Polaka nie płacą za studia stacjonarne po polsku na uczelni publicznej: polski na studiach.
• W szkole policealnej Karta Polaka nie zwalnia z certyfikatu państwowego B1: szkoła policealna.
• Do obywatelstwa przez uznanie potrzebny jest certyfikat co najmniej B1 albo świadectwo szkoły: obywatelstwo.

Częste pytania